Caresheet Vipergekko
home > caresheets > caresheet vipergekko
De reptielenhobby is een zeer verslavende hobby. Er komt altijd een moment dat je op zoek gaat naar andere interessante dieren die misschien leuk zijn om te houden en meestal loop je er ook gewoon per toeval tegen aan op bijvoorbeeld een reptielenbeurs of lees je er iets over op een reptielenforum. Bij mij was dat het geval bij de vipergekko. Ik las er iets over op een forum en was direct verkocht.
Vipergekko’s zijn lichtbruine, beige tot wat grijsachtige hagedisjes. Over hun hele lichaampje vind je vijf donkere lengtebanden. De over het hele lichaam verspreide dwarsbanden worden gevormd door licht(grijze) stippen. Het meest interessant is de staart van een vipergekko, want de schubben op de staart overlappen elkaar en door dit uiterlijke kenmerk dankt het beestje ook zijn wetenschappelijke naam. De soortnaam imbricatus betekent namelijk 'overlapping'. De geslachtsnaam Hemidactylus betekent 'halfteens'. De nederlandse benaming voor deze gekko luidt addergekko of raapstaartgekko. De naam addergekko vind ik een logische keus, want de staart lijkt een beetje op de kop van een adder.
De vipergekko komt oorspronkelijk uit de zeer warme en rotsachtige gebieden van Pakistan. Pakistan ligt in Zuid-Azie en ligt op het Indische-Subcontinent grenzend aan India, Afghanistan, Iran en China. Pakistan is een land van uitersten. In het noorden vind je sneeuw en een hoogbergklimaat, in het midden een steppeklimaat en in het zuiden, waar de vipergekko voorkomt, een woestijnklimaat. In het zuiden worden er tijdens de maanden April t/m Oktober temperaturen gemeten boven de 40°C. Het is dus niet verwonderlijk dat de vipergekko een schemer/nacht-actief dier is die zich overdag terugtrekt onder een steen om zich te beschermen tegen de extreme hitte. Toch houden ze wel van hoge temperaturen, want in het terrarium zijn ze regelmatig aan het zonnen onder de warmtelamp en dat terwijl daar de temperatuur kan oplopen tot maximaal 40°C.
Mannetjes en vrouwtjes zijn makkelijk van elkaar te onderscheiden. Volwassen vrouwtjes zijn iets groter dan volwassen mannetjes. Een vrouw wordt maximaal 8 tot 9 centimer, terwijl een man een maximale lengte haalt van 7 tot 8 centimeter. Hoewel het lastig kan zijn om aan de hand van de lengte het geslacht te bepalen kun je een man ook herkennen aan de pre-anale poriën. Deze poriën zitten rondom de cloaca, zoals bij alle hagedissen, en zijn groter en opvallender dan bij vrouwtjes. Daarnaast is er bij mannetjes onder de staartbasis ook een hemipenale bult te herkennen, waarachter zich de hemipenissen verschuilen.
De vipergekko heeft onder de pootjes (onderontwikkelde) hechtlamellen, wat inhoudt dat ze tegen gladde oppervlakken kunnen lopen en ik heb het dan ook weleens meegemaakt dat ze in het terrarium tegen het glas op naar boven waren geklommen.
Vipergekko's kunnen hun staart afwerpen bij gevaar. Wanneer een vipergekko zich bedreigt voelt wordt de staart omhoog geworpen en gaat de gekko ermee zwaaien. Wanneer de staart dan wordt gepakt door een roofdier (bijvoorbeeld een vogel) breekt de staart af en heeft de vipergekko een kans om zich snel uit de voeten te maken. Het afwerpen van de staart noemen we autotomie. De staart groeit wel weer aan, maar het is voor de gekko een risicovolle beslissing, aangezien er in de staart reservevoedsel zit opgeslagen. In tegenstelling tot de luipaardgekko heeft de vipergekko geen beweegbare oogleden. Zoals de meeste gekko's hebben vipergekko's doorzichtige oogleden die als een bril op het oog zit geplakt en zijn dus onbeweegbaar. Zodra de vipergekko gaat vervellen, vervellen de oogleden mee. Om het oog vochtig en schoon te houden, gebruikt de vipergekko zijn tong door over de oogleden te likken.
De vipergekko's krijgen voornamelijk huiskrekels (Acheta domesticus) als voedsel. Daarnaast lusten ze ook graag kleine wasmotlarfjes. De prooien mogen niet te groot zijn, want dan heb je kans dat de vipergekko moeite heeft om het voedsel te verteren en het weer uit braakt. De huiskrekels die ik voer zijn maat 6, maar aangezien de grootte van de krekels die aangeboden worden door verschillende dierenspeciaalzaken nog weleens kan verschillen, kun je als houvast altijd de kop van de gekko nemen: de prooi mag niet groter zijn dan de kop van de vipergekko.
Het is wel erg belangrijk dat je alle voedseldieren bepoedert met een calcium/vitaminepreparaat. In gevangenschap krijgen je reptielen natuurlijk nooit de hoeveelheid vitaminen, calcium en mineralen die ze in de natuur binnen zouden krijgen. Om dat toch te bereiken en om je dieren gezond te houden is het bepoederen van je insecten bij elke voederbeurt erg belangrijk. Hier wordt Vita totaal gebruikt van het merk Repco products.
Ik voorzie de gekko's altijd van vocht door een waterbakje in het terrarium te plaatsen. Af en toe nemen ze dan een nipje uit het waterbakje, dit doen ze niet heel vaak, want ik zie het maar zeer zelden. Het overige vocht halen ze uit het voedsel, zoals krekels.
Ik heb zes vipergekko's in een terrarium van 90x40x60 cm (lxbxh). Vipergekko's zijn echte grondbewoners, dus ze maken weinig gebruik van de hoogte van het terrarium. Om het oppervlakte van het terrarium te vergroten is er een achterwand in geplaatst met plateautjes, waar ze regelmatig gebruik van maken om bijvoorbeeld te zonnen. Van de zes vipergekko's zijn er drie mannetjes en drie vrouwtjes. Er wordt gezegd dat mannetjes terratoriaal kunnen zijn tegenover andere mannetjes, maar ik heb dit tot op heden nog niet meegemaakt. Ik heb het terrarium voorzien van genoeg schuilplekjes door platte stenen en hout in het terrarium te plaatsen. De vipergekko's kunnen zich dus ten alle tijden terugtrekken en op die manier voorkom je stress. In mijn geval is het wel belangrijk dat ik goed in de gaten houd dat de mannetjes niet te opdringerig worden tegenover de vrouwtjes, maar ik heb helaas nog niet een paring of paarpoging mogen aanschouwen.
Als bodembedekking gebruik ik speelzand die je bij iedere bouwmarkt wel kunt kopen. Speelzand is goedkoop en een zeer geschikt zand voor in een terrarium.
De juiste temperatuurbereik (zie ook het artikel 'Gedrag') creëer ik door aan één kant van het terrarium een spot (in mijn geval een 60 watt spot) te hangen, waardoor daar de temperatuur oploopt tot ongeveer 40°C en aan de andere kant van het terrarium wordt het maximaal 25°C. Naast de warmtelamp heb ik ook nog een Reptisun 5.0 UV-lamp in het terrarium hangen. De meningen zijn verdeeld of nacht/schemer actieve dieren wel ultraviolet licht nodig hebben, maar zonder dat ik direct kan aantonen dat het wel noodzakelijk is, denk ik ook dat het geen kwaad kan.
Hoewel ik zelf nog nooit een paring heb waargenomen hebben de vipergekko's al wel eieren gelegd. Het kweken van deze diertjes gaat dus vrij gemakkelijk. Deze eieren zijn gelegd in een bakje met droog mos. Dit was in eerste instantie vochtig mos, maar daar zette ze geen poot in en tot mijn verbazing worden de eieren wel in een bakje met droog mos gelegd, maar uiteindelijk bepaald het vrouwtje zelf wel waar ze haar eieren legt, dus ze kunnen ook op een andere willekeurige plek in het terrarium gelegd worden en dan zowel diep ingegraven als open en bloot op het zand. De eieren zijn vrij klein, zo'n 6 tot 7 mm en er wordt per legsel twee eieren gelegd. Hiernaast ziet u een foto met een euro als vergelijkingsmateriaal om weer te geven hoe klein de eieren zijn. Wanneer de eieren pas gelegd zijn is de kleur spierwit, maar na ongeveer twee weken krijgen ze een lichtroze kleur en dit betekent dat het ei bevrucht is. Na verloop van tijd worden ze ook iets groter. Vlak voor het uitkomen kun je de tekening van de vipergekko door de schaal heen zien als je met wat licht bijschijnt. De eieren worden uitgebroed in een broedstoof bij een temperatuur tussen de 28°C en de 31°C, al probeer ik de temperatuur altijd wel stabiel op 28°C te houden. De vipergekko-eieren leg ik in een bakje met droog zand, dus niet in vermiculiet. De luchtvochtigsheidsgraad om de eieren uit te broeden mag bij de vipergekko best laag zijn, maar voor de zekerheid heb ik altijd wel een bakje met water in de broedstoof staan.
Na ongeveer twee maanden komen de zeer kleine en fragiele vipergekko's uit hun ei gekropen. De eerste week teren ze op de reserves uit het ei en hoef je ze dus nog niet te voeren. Omdat ze zo klein zijn verblijven ze de eerste zeven dagen in een krekelbakje. Het krekelbakje is voorzien van een keukenpapiertje als ondergrond en een bierdopje met water voor eventuele vochtvoorziening. Als schuilplek knip ik een klein stukje van een keukenrol af en deze knip ik vervolgens weer door de helft. Vrijwel direct na het uitkomen zullen ze hun eerste vervelling ondergaan en om dit soepel te laten verlopen zorg ik ervoor dat er een klein steentje aanwezig is waar ze tegen aan kunnen schuren om het vel te kunnen verwijderen.
Na een week zet ik de jonge vipergekko's over in een groot type faunabox. In de faunabox gebruik ik wel als bodembedekking zand. In een faunabox kun je makkelijk tot tien pasgeboren nakweekjes huisvesten. Wat er ook gebruikt wordt om nakweek van vipergekko's te huisvesten, zorg er altijd voor dat de bak van boven afgesloten is. Ik heb het hier namelijk weleens mee gemaakt dat er een jonge vipergekko ondersteboven tegen de deksel aan zat en dus tegen het glas op naar boven was geklommen. Als schuilplaatsen gebruik ik stukken van lege eierdoosjes en keukenrol. Voor de watervoorziening zorg ik er voor dat er een bierdopje aanwezig is met een klein laagje water. Overigens gebruik ik een bierdopje, omdat ik er anders voor vrees dat er een kans bestaat dat de jonge vipergekko's verdrinken wanneer het waterbakje te diep is. Als voer dien je zeer kleine krekels (maat 2, microkrekels, stofkrekels) aan te bieden of fruitvliegjes.